Planowanie produkcji w małej firmie

W poniedziałek rano na liście jest dziewięć zleceń, trzy stanowiska i dwie osoby, które są dziś w pracy. Przy czterech zleceniach brakuje materiału, a przy jednym nie wiadomo, czy podzespoły są już gotowe. Planista otwiera arkusz, żeby ustalić, co da się dziś zacząć.

Kiedy arkusz wystarcza

Plan produkcji w Excelu ma sens, dopóki jedna osoba go prowadzi, zleceń jest kilka tygodniowo, a stanowisk kilka. Kłopoty zaczynają się, kiedy plik ma dwie wersje, kiedy zamówienia trzeba przepisywać ręcznie i kiedy prawdziwy plan zna tylko planista. Szablon z kolumnami na zlecenia i stanowiska łatwo znaleźć w sieci. Trudniejsze jest to, czego szablon nie wie, czyli ile sztuk leży już na półce i czy materiał, który właśnie przyszedł, jest przeznaczony na to zlecenie.

Najpierw ustal, ile trzeba zrobić

Zamówienie klienta to jeszcze nie zlecenie produkcyjne. Część wyrobu może już leżeć na półce, część może być w produkcji, a część zarezerwowana pod inne zamówienie. Dopiero brak, czyli to, co zostaje po odjęciu tych trzech rzeczy, trzeba wyprodukować. W arkuszu planista liczy to ręcznie i myli się tam, gdzie stan zmienia się w ciągu dnia.

W Complaia zlecenie zakłada się z karty zamówienia. Formularz pokazuje przy każdej pozycji, ile jest zamówione, pokryte, w produkcji, wolne w magazynie i do wyprodukowania. Proponowana ilość to brak po odjęciu wolnego stanu, a ten wolny stan zostaje przy zapisie zarezerwowany dla zamówienia. Planista potwierdza ilość albo ją zmienia. Zlecenie zakłada planista, więc to on decyduje, co i kiedy wchodzi na halę.

Receptura i podzlecenia

Jeśli wyrób składa się z elementów robionych u siebie, zlecenie nadrzędne dostaje podzlecenia. Stół składa się z blatu i czterech nóg, blat powstaje na innym stanowisku niż nogi, a montaż musi poczekać na oba. Complaia rozpisuje to z receptury sama. Element robiony u siebie dostaje podzlecenie na całą ilość z receptury, a produkt użyty w recepturze Complaia najpierw bierze z półki i zakłada podzlecenie tylko na resztę. Materiały z receptury rezerwują się przy zleceniu w takiej ilości, jaka jest dostępna na stanie. Brak materiału system sygnalizuje ostrzeżeniem przy zakładaniu zlecenia, a blokuje dopiero jego start.

Start zlecenia pilnują trzy warunki: podzlecenia muszą być gotowe, materiał pobrany z magazynu na to zlecenie, a na stanowisku zalogowana wymagana liczba osób. Tablica planowania pokazuje, czy zlecenie czeka na podzespoły albo na materiał, a ekran stanowiska podaje, co jeszcze blokuje start, więc planista widzi przeszkodę, zanim zapyta o nią hala.

Stanowiska i plan dnia

Tablica stanowisk pokazuje jeden dzień naraz. Każde stanowisko to karta z kolejką: otwarte zlecenia na ten dzień i niedokończona praca z wcześniejszych. Zlecenia bez stanowiska czekają w puli, od najwcześniejszego terminu. Zlecenie przeciąga się na kartę stanowiska albo przypisuje kilka naraz. Stanowisko ma limit kolejki i listę produktów, które wolno na nim robić, a zlecenie niespełniające tych zasad nie zostanie przyjęte. Wymagana obsada działa później: bez niej zlecenie nie wystartuje.

Przycisk „Rozdziel automatycznie" układa zlecenia bez stanowiska na stanowiskach z włączonym auto-uzupełnianiem, w granicach ich limitów i list dozwolonych produktów. Ma dwa tryby. „Po równo" rozdaje zlecenia po kolei do każdego stanowiska, a „do pełnego" napełnia pierwsze stanowisko do jego dziennego limitu i dopiero potem bierze następne. To, co już ruszyło, zostaje tam, gdzie jest.

Kolejność pracy na stanowisku ustala system. Najpierw idą zlecenia z godziną produkcji, potem pozostałe według terminu, a podzlecenia stoją przed zleceniem, do którego należą, jeśli mają ten sam dzień i termin. Zlecenie główne nie czeka więc na górze kolejki na własne części.

Obciążenie stanowisk

Obciążenie stanowiska to liczba otwartych zleceń w stosunku do limitu kolejki. Liczy zlecenia, nie godziny, więc dwa zlecenia po pięć minut i dwa po pięć godzin wyglądają na karcie tak samo. Stanowiska z pełną kolejką, z zaległościami albo puste są oznaczone i po tym można filtrować ekran.

Tablica odpowiada na pytanie, które zlecenie stoi na którym stanowisku którego dnia. Odświeża się po zdarzeniach z hali, więc przypisanie zrobione przez drugą osobę pojawia się po odświeżeniu ekranu.

Co dzieje się na hali

Pracownik rozpoczyna zlecenie na wspólnym terminalu przy stanowisku albo w telefonie i zgłasza wykonane sztuki. Zlecenie zamyka się samo, kiedy zgłoszona ilość osiągnie zaplanowaną, i można je też zamknąć wcześniej, z mniejszą liczbą sztuk. Status zlecenia wynika z tej pracy (oczekujące, rozpoczęte, zakończone), nikt nie ustawia go ręcznie.

Gotowy wyrób trafia najpierw do bufora stanowiska. Na półkę przenosi go dopiero skan jego etykiety albo przycisk „Na magazyn". Dopóki to się nie stanie, wyrób jest policzony, ale nie da się go zarezerwować ani spakować. To najczęstszy powód, dla którego coś „jest zrobione", a nie można tego jeszcze wysłać.

Najszybciej sprawdzisz to na jednym wyrobie z recepturą. Wpisz go z elementami, dodaj zamówienie testowe, utwórz z niego zlecenie i zobacz, jakie podzlecenia powstały i co blokuje start. Przez 14 dni próbnych nie trzeba podawać karty, więc można to przejść od początku do końca. Opis całego obszaru jest w dokumentacji produkcji i planowania, a krótszy przegląd na stronie funkcji.